Długie Ogrody w Gdańsku
Projekt konkursowy
Data opracowania: 2025
Koncepcja zagospodarowania ulicy Długie Ogrody w Gdańsku zakłada ambitną rewitalizację historycznej alei, której głównym celem jest przywrócenie priorytetu ruchowi pieszemu przy jednoczesnym uspokojeniu komunikacji kołowej. Projekt w pełni respektuje zastany układ urbanistyczny jako przedłużenie Traktu Królewskiego, wprowadzając jednak istotną korektę funkcjonalną poprzez odtworzenie historycznej osi nasadzeń drzew przesuniętej w stronę północną. Taki zabieg pozwala na wyraźną separację szerokiej, bezpiecznej strefy pieszej od strony kościoła pw. św. Barbary i reliktów Pałacu Mniszchów od niezbędnej infrastruktury drogowej zlokalizowanej po stronie południowej. Dzięki temu ulica przestaje pełnić funkcję zaplecza parkingowego, stając się atrakcyjnym salonem miejskim, który służy przede wszystkim mieszkańcom dzielnicy, a w dalszej kolejności turystom odwiedzającym historyczne centrum.
Głównym motywem spajającym całą przestrzeń jest Wstęga – detal posadzki w intensywnym, czerwono-pomarańczowym kolorze, który w strategicznych punktach przeobraża się w formy przestrzenne, takie jak nowoczesne ławki, oświetlenie czy instalacje artystyczne. Wstęga pełni rolę przewodnika, prowadząc użytkownika od Mostu Stągiewnego aż do Bramy Żuławskiej, a jej organiczna forma kontrastuje z klasycznymi, szlachetnymi nawierzchniami z granitu i betonu, dobranymi zgodnie z oficjalnymi standardami Gdańska. W miejscach o szczególnym znaczeniu historycznym, jak dawna nawa kościoła czy brama ogrodzenia pałacowego, motyw ten przybiera postać lekkich, ażurowych konstrukcji stalowych, które w sposób symboliczny i nowoczesny przywołują pamięć o nieistniejącej już zabudowie, tworząc unikalne atraktory przestrzenne.
W wymiarze komunikacyjnym projekt stawia na radykalną poprawę bezpieczeństwa poprzez likwidację zbędnych skrzyżowań i wprowadzenie jednokierunkowych pasów ruchu o kameralnym charakterze. Infrastruktura rowerowa została zintegrowana z systemem miejskim, oferując zarówno wydzielone drogi, jak i bezpieczny przejazd pasami w strefie uspokojonego ruchu. Ważnym elementem koncepcji jest zbalansowanie potrzeb parkingowych; zaprojektowano 66 miejsc postojowych dla samochodów osobowych, wkomponowanych w pasy zieleni z kolumnowymi grabami, oraz 7 dedykowanych stanowisk dla autokarów turystycznych. Całość założenia jest w pełni dostępna dla osób o ograniczonej mobilności dzięki eliminacji barier architektonicznych, zastosowaniu wyniesionych przejść oraz fakturowych oznaczeń dla osób niewidomych.
Istotnym filarem koncepcji są rozwiązania proekologiczne wpisujące się w politykę małej retencji miejskiej. System zagospodarowania wód opadowych oparto na rowach infiltracyjnych oraz zieleni, która działa jak naturalny filtr i bufor. Unikalnym rozwiązaniem jest wielofunkcyjny skatepark zlokalizowany przy Bramie Żuławskiej, który w czasie intensywnych opadów pełni funkcję zbiornika retencyjno-odparowującego. Całość dopełnia bogata szata roślinna, w tym odtworzona aleja lip srebrzystych oraz liczne wyspy bioróżnorodności, które tworzą barierę akustyczną i poprawiają mikroklimat. Projekt zamyka realizacja amfiteatru ze zbiornikiem wodnym we wschodniej części. Całość stanowi kompleksową propozycję przywrócenia Długim Ogrodom ich prestiżowego i egalitarnego charakteru.